ŞEHİR VE MEDENİYET

Mustafa Aygün

mustafaaygun3458@hotmail.com

Her şehrin bir hikayesi vardır. Kaynağını orada yaşamış olanların ilmek ilmek işlediği siyasi, sosyal, ekonomik tarihinden alan.

Şu bir gerçek ki şehirler insanı, insanlar şehirleri imar eder.

Bizim şehirlerin yapılaşmasında, köyden kente göçün getirdiği bütün sorunları görürsünüz. Karma karışıktır sokakları, caddeleri, mahalleleri. Nefes alacak yeşil alan, yürüyecek kaldırım zor bulursunuz. Görüntü kirliliği ile şehirlerimiz neredeyse eş anlamlıdır.

Bahçesiz evleri, ağaçsız, parksız mahalleleri, boyasız badanasız tamamlanmamış kırmızı kiremitli  binaları, kaldırımsız yolları, estetik ve mimari kaygı taşımayan kamu binaları olan yerlere şehir denilebilir mi?

Medeniyet göstergesidir şehirler.  Medeniyet şehirlerde doğmuştur. Medeniyet yine şehirlerde ölür. Gasp, yağma, hırsızlık, dolandırıcılık şehirlerin ayırılmaz parçasıdır. Yardımlaşma, dayanışma, fikir ve sanat toplulukları yine şehirler de hayat bulur.

İlk defa gittiğiniz bir şehir sizi etkiliyorsa, insanlarının neşesini, hüznünü, ruh iklimini yansıtıyorsa, size huzur veriyorsa güler yüzlü nazik insanları varsa değerlerini kaybetmediğine kani olabilirsiniz. Ama ülkemizde böyle bir şehir var mı bilmiyorum.

Bir milletin tarihini, kültürünü, değerlerini görebiliyorsanız ve kendinizi yabancı hissetmiyorsanız o şehir sizin şehrinizdir.

İnsanın üstüne yürüyen gökdelenleri, can çekişen yeşili, hiç açılmayan trafiği olan, hayatlarından bezmiş robotlaşmış insanların yaşadığı yerler şehir değil kahır desek yeridir.

            Bir şehirleşme sorunumuz olduğu açık.Bu sorunu çözecek, ülkenin tüm şehirlerine ilham verecekörnek bir “yapay bir şehir” imar etmek gibi bir ÇILGIN PROJE’de beklemiyor değil insan. Her bir büyükşehir belediyesinin kendi kültürel dokusuna göre bir mahallesini inşa ettiği, (bu sebeple kaynak sorunu da yaşanmaz), bisiklet ve yaya yollarının, motorlu taşıt yollarından fazla ve geniş olduğu; güneş, rüzgar gibi yenilenebilir kaynaklarla enerji ihtiyacını karşılayan, tam geri dönüşümün sağlandığı, her evin bahçesinin bulunduğu, okula çocukların korkmadan tek başına gidebildiği, suç oranının sıfır olduğu,   çarpık yapılaşmanın olmadığı, doğa ile iç içe, insanların hayalleri ile teknolojinin, tarih ve kültürün buluştuğu; bilim, tarih, arkeoloji, doğa tarihi,jeoloji, etnografya sanat,bilim ve teknoloji, endüstri müzeleri ile ekomüzelerin bulunduğu; botanik ve hayvanat bahçelerinin olduğu; asık surat, kaba, görgüsüz insanların yaşamadığı, hava kirliliği, trafik sorunlarının olmadığı vb. bir şehir projesi yapsak ve hayata geçirsek her halde dünyada bir ilki başarmış olurduk.